Định nghĩa trào ngược dạ dày.
Trào ngược dạ dày hay còn gọi là viêm thực quản trào ngược, là bệnh xảy ra khi axit dạ dày trào ngược lên thực quản (ống tiêu hóa nối giữa miệng với dạ dày), việc này gây kích ứng niêm mạc thực quản và gây viêm, triệu chứng thường thấy là ợ chua, ợ nóng, lưỡi nếm thấy vị chua,... Trong trường hợp nhẹ hầu như không gây khó chịu gì, nhưng nếu bị trào ngược dạ dày trầm trọng và không được điều trị sớm, thực quản tiếp xúc với axit dạ dày lâu ngày sẽ có nguy cơ thay đổi tính chất niêm mạc bề mặt và tăng nguy cơ mắc ung thư thực quản.
Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày
Khi bạn bị trào ngược dạ dày và thực quản có thể xuất hiện các dấu hiệu và triệu chứng sau đây:
-
Có cảm giác rát trong lồng ngực.
-
Tức ngực.
-
Khàn tiếng hoặc đau họng.
-
Lưỡi nếm có vị chua do trào ngược thức ăn hoặc axit lên miệng.
-
Cảm giác trong cổ họng có cục u.
-
Ho khan hoặc thở khò khè.
Bệnh trào ngược dạ dày có thể gặp biến chứng gì.
Nếu không kịp thời điều trị, trào ngược dạ dày có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như: hẹp thực quản, loét thực quản gây chảy máu hoặc thậm chí là ung thư thực quản.
Bệnh trào ngược dạ dày cần gặp bác sĩ khi nào
Nếu có dấu hiệu như đau ngực, khó thở, nên gọi điện hoặc đến bệnh viện để kiểm tra, chuẩn đoán, điều trị sớm. Nếu các triệu chứng trên thường xuyên xuất hiện hay ngày càng nặng hơn thì nên báo cho bác sĩ biết rõ. Mỗi người có bệnh lý khác nhau nên luôn thảo luận với bác sĩ để được phương pháp chuẩn đoán, điều trị tốt nhất.
Bệnh trào ngược dạ dày có thể do các nguyên nhân
Bệnh trào ngược dạ dày có thể do các nguyên nhân:
- Thoát vị dạ dày
- Có áp lực đè lên dạ dạy như thừa cân hoặc mang thai.
Do đó làm cho cơ vòng thực quản dưới (cơ dưới cùng của thực quản) đóng mở bất thường, làm cho axit của dạ dày trào ngược vào thực quản
Đối tượng có nguy cơ mắc bệnh trào ngược dạ dày.
Trào ngược dạ dày thực quản có thể xảy ra đối với tất cả mọi người ở mọi lứa tuổi và giới tính. Nhưng bệnh thực quản trào ngược thường gặp ở những người béo phì hoặc đang mang thai, hút thuốc lá… Có thể hạn chế khả năng mắc bệnh bằng cách giảm thiểu các yếu tố nguy cơ sau đây:
-
Bị béo phì;
-
Thức ăn nằm lâu trong dạ dày;
-
Thoát vị dạ dày qua khe thực quản;
-
Chứng sa ruột;
-
Mang thai;
-
Hút thuốc;
-
Chứng khô miệng;
-
Bệnh hen suyễn;
-
Bệnh tiểu đường;
-
Rối loạn mô liên kết, chẳng hạn như xơ cứng bì.
Xét nghiệm và chẩn đoán bệnh trào ngược dạ dày
Bác sĩ sẽ thông qua những triệu chứng của bạn và thực hiện thêm một số xét nghiệm cần thiết để hỗ trợ việc chẩn đoán bệnh. Các xét nghiệm thường dùng là:
-
Nội soi: Dùng ống đưa vào bên trong thực quản để quan sát và lấy một số mẫu mô (sinh thiết) để quan sát dưới kính hiển vi.
-
Đo áp lực cơ thắt dưới thực quản.
-
Chụp X-quang dạ dày - tá tràng.
-
Đo pH trong thực quản.
Điều trị bệnh trào ngược dạ dày hiệu quả
Nên chia nhỏ các bữa ăn trong ngày, hạn chế các thực phẩm mang tính chua và béo. Cần tránh các loại thuốc như aspirin vì chúng có thể làm cho các triệu chứng trở nên nặng hơn. Ngoài ra có một số thuốc dùng trong điều trị trào ngược dạ dày:
Thuốc điều hòa vận động:
-
Metoclopramid: Làm dạ dày vơi thức ăn do tác dụng lên lớp cơ của ống tiêu hóa, giúp thúc đẩy mở môn vị để thức ăn đi qua nhanh hơn.
-
Domperidon, sulpirid: Làm tăng áp lực cơ thắt dưới thực quản, ngăn không cho dịch từ dạ dày trào ngược lên.
-
Trong những trường hợp đặc biệt, có thể sử dụng thuốc để giảm tác động gây hại do trào ngược như alizaprid, anzemet, zelmac.
Thuốc tạo lớp màng ngăn dịch dạ dày tiếp xúc với thực quản:
-
Alginate: Acid alginic khi gặp HCL trong dạ dày sẽ tạo nên lớp bọt nổi lên trên bề mặt dịch vị. Vì vậy, khi dịch vị trong dạ dày trào, lớp bọt này sẽ là tường thành bảo vệ niêm mạc ở thực quản, không để acid trong dịch vị làm tổn thương trực tiếp niêm mạc.
-
Sucralfat: Được gắn với protein tạo hàng rào bảo vệ niêm mạc dạ dày - thực quản. Thường được chỉ định cho trường hợp bệnh vừa và nặng.
-
Các thuốc kháng acid, thuốc kháng thụ thể H2, thuốc ức chế bơm proton có thể được áp dụng tùy vào tình trạng bệnh.
Phẫu thuật được sử dụng khi phương pháp điều trị nội khoa không hiệu quả hoặc khi trào ngược dạ dày đi kèm với biến chứng. Tùy vào thể trạng và tình trạng bệnh mà bác sĩ sẽ kê đơn thuốc và áp dụng những phương pháp điều trị phù hợp cho bệnh nhân.
Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của bệnh trào ngược dạ dày
Bên cạnh việc dùng thuốc thì bạn cần phải chủ động trong việc thay đổi thói quen sinh hoạt để làm tăng khả năng hồi phục.
Chế độ sinh hoạt:
-
Thăm khám định kỳ để được theo dõi tình trạng sức khỏe, diễn tiến của bệnh
-
Hạn chế sự căng thẳng, duy trì lối sống tích cực.
-
Không hút thuốc lá.
-
Nên luyện tập thể dục thường xuyên để giúp hệ tiêu hóa hoạt động ổn định.
-
Nếu có bất thường trong quá trình điều trị thì liên hệ ngay bác sĩ.
Chế độ dinh dưỡng:
-
Bạn nên chia nhỏ bữa ăn, để thức ăn đưa vào dạ dày không quá nhiều, thay vì dùng 3 bữa ăn chính thì bạn có thể chia thành 4 - 5 bữa.
-
Không nên ăn chất lỏng, thay vào đó là dùng thức ăn dạng đặc.
-
Không nên ăn muộn.
-
Không nên nằm sau khi ăn.
-
Một số thực phẩm bạn nên kiêng: chocolate, rượu, bia, cà phê, thức uống có gas; các loại thực phẩm chứa dầu mỡ, chua, cay; các loại gia vị như tiêu, ớt, hành, tỏi, bạc hà; trái cây chứa nhiều axit như cam, xoài, bưởi, chanh, cà chua, cóc,...
-
Các thực phẩm có thể giúp bạn hạn chế triệu chứng trào ngược: sữa chua; bơ làm từ đậu phộng; các thực phẩm giàu chất xơ như đu đủ, táo, rau xanh, các loại đậu.
Phương pháp phòng ngừa trào ngược dạ dày hiệu quả
Để phòng tránh trào ngược dạ dày bạn nên:
-
Duy trì cân nặng ở mức hợp lý.
-
Tránh dùng thực phẩm chứa nhiều dầu mỡ, nhiều chất kích thích, axit, có thể gây trào ngược dạ dày
-
Nên ăn nhiều bữa nhỏ.
-
Không nằm ngay sau khi ăn.
-
Không nên hút thuốc lá và sử dụng rượu bia.
-
Không nên mặc quần áo quá chật.
Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên môn.
