Khi cơ thể xuất hiện những dấu hiệu khác thường và bạn nghi ngờ mình đang mang thai, việc kiểm tra tại nhà là bước đầu tiên và nhanh chóng nhất. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách sử dụng que thử thai sao cho đúng chuẩn để tránh những sai lệch không đáng có. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ cơ chế hoạt động, thời điểm vàng để thử thai và 4 bước thao tác đơn giản, chính xác nhất.
Que thử thai hoạt động như thế nào?
Cấu tạo của que thử thai Dù có nhiều thương hiệu trên thị trường, một chiếc que thử thai dạng giấy (strip test) cơ bản đều bao gồm các phần sau:
Vùng để cầm: Nơi bạn cầm que, thường có màu sắc khác biệt hoặc được đánh dấu để không chạm nhầm vào phần giấy thử. Vùng đọc kết quả: Chứa vạch chuẩn (chữ C - Control) và vạch kết quả (chữ T - Test). Vùng ngâm vào nước tiểu: Thường có các mũi tên hướng xuống, đây là phần chứa các dải hấp thụ để hút nước tiểu lên trên.
Nguyên lý hoạt động: Que thử thai hoạt động dựa trên cơ chế nhận diện hormone hCG (Human Chorionic Gonadotropin) có trong nước tiểu. Loại hormone này chỉ được cơ thể sản sinh ra sau khi trứng đã thụ tinh và làm tổ thành công trên thành tử cung. Que thử chứa các kháng thể đặc hiệu; khi nước tiểu có chứa hCG đi qua vùng thử, nó sẽ phản ứng với các kháng thể này và tạo ra sự thay đổi màu sắc (hiện vạch) trên bề mặt que.
Thời điểm để sử dụng que thử thai
Để có kết quả chính xác nhất, bạn nên sử dụng que thử thai vào ngày đầu tiên nhận thấy mình bị trễ kinh . Trong trường hợp bạn có chu kỳ kinh nguyệt không đều hoặc không xác định được chu kỳ của mình, hãy đợi ít nhất 21 ngày kể từ lần quan hệ tình dục không an toàn gần nhất rồi mới tiến hành thử thai.
Dưới đây là các dấu hiệu cảnh báo cho thấy bạn nên làm bài test:
Trễ kinh: Đây là dấu hiệu mang thai sớm và đáng tin cậy nhất. Chuột rút: Cảm giác đau lâm râm ở vùng bụng dưới khá giống với đau bụng kinh, xảy ra khi phôi thai bám dính vào thành tử cung. Ngực bị đau và căng tức: Sự thay đổi hormone đột ngột khiến vòng một trở nên nhạy cảm, sưng đau và bầu ngực có cảm giác nặng nề hơn.
Lưu ý: Việc quên dùng biện pháp tránh thai (như quên uống thuốc tránh thai hàng ngày, bao cao su bị rách, tính sai ngày rụng trứng...) không phải là một dấu hiệu sinh lý, nhưng đây là yếu tố nguy cơ cao. Nếu rơi vào trường hợp này, bạn cần theo dõi sát sao cơ thể và chủ động thử thai đúng thời điểm.
Hướng dẫn sử dụng que thử thai với 4 bước đơn giản
Để tối ưu độ chính xác, hãy thực hiện bài kiểm tra với nước tiểu vào buổi sáng sớm ngay khi thức dậy (lúc nồng độ hCG cao nhất) theo các bước sau:
Bước 1: Lấy mẫu nước tiểu. Lấy một lượng nước tiểu vừa đủ vào chiếc cốc nhỏ sạch (thường đi kèm sẵn trong hộp que thử). Bước 2: Đặt que thử vào mẫu nước tiểu. Cầm phần chuôi que, cắm vùng ngâm có các mũi tên hướng thẳng xuống dưới vào cốc nước tiểu. Tuyệt đối lưu ý không để mặt nước tiểu ngập quá vạch mức quy định (vạch MAX) in trên que. Bước 3: Ngâm que. Giữ nguyên que trong nước tiểu ít nhất 8 giây, mức thời gian được khuyến nghị tốt nhất là 10 giây để dung dịch kịp thẩm thấu. Bước 4: Chờ đọc kết quả. Lấy que thử ra, đặt nằm ngang trên một mặt phẳng khô ráo, sạch sẽ. Chờ tối đa 5 phút để xác nhận kết quả đúng nhất (không đọc kết quả sau 10 phút vì lúc này nước tiểu bốc hơi có thể làm sai lệch vạch màu).
Hướng dẫn đọc kết quả của que thử thai
Sau 5 phút chờ đợi, hãy đối chiếu tình trạng vạch màu trên que thử với các trường hợp dưới đây:
Que thử thai có hai vạch màu Bạn đã có thai . Lúc này, bạn nên liên hệ với bác sĩ sản phụ khoa để được thăm khám, siêu âm xác nhận vị trí thai nhi và nhận những tư vấn chăm sóc sức khỏe thai kỳ sớm nhất.
Que thử thai chỉ có 1 vạch chuẩn (vạch C) Bạn không có thai . Tuy nhiên, cần lưu ý:
Nếu kết quả là âm tính nhưng bạn vẫn tiếp tục không có kinh nguyệt: Hãy chờ thêm 3 - 5 ngày nữa và thử lại bằng một que mới. Nếu bạn thử thai quá sớm (ví dụ: thử trước 7 ngày sau khi trễ kinh) và nhận kết quả âm tính: Hãy chờ đủ 1 tuần rồi thử lại. Nếu vẫn là 1 vạch mà kỳ kinh vẫn chưa tới, bạn cần đi khám bác sĩ để tìm ra nguyên nhân gây rối loạn kinh nguyệt.
Que thử thai không xuất hiện vạch nào hoặc chỉ có vạch kết quả (vạch T) Đây là kết quả không hợp lệ (bị lỗi) . Nguyên nhân có thể do que thử bị hỏng, thao tác sai hoặc nước tiểu ngập quá vạch quy định khiến không hiện vạch chuẩn C. Bạn cần bỏ que này đi và thử lại với một bộ test hoàn toàn mới.
Que thử thai có 1 vạch đậm và 1 vạch mờ Khả năng cao là bạn đã mang thai nhưng đang ở những ngày đầu tiên của thai kỳ , lượng hormone hCG tiết ra chưa đủ lớn để vạch T hiện lên đậm nét. Bạn cần kiểm tra lại sau vài ngày để chắc chắn hơn (vạch sẽ đậm dần lên nếu thai phát triển bình thường). Trong trường hợp que có 1 vạch mờ nhưng vài ngày sau đó bạn lại có kinh nguyệt bình thường: Điều này cho thấy bạn không có thai, hoặc đã có một thai kỳ cực kỳ ngắn ngủi (được y khoa gọi là sảy thai sớm hay sảy thai hóa học).
Các lưu ý khi sử dụng que thử thai
Độ chính xác của que thử thai có thể lên tới 99% nếu dùng đúng cách. Dù vậy, que thử vẫn có thể cho ra kết quả sai (dương tính giả hoặc âm tính giả) trong các trường hợp sau:
Bộ test hết hạn: Hóa chất trên que thử không còn khả năng phản ứng với hCG. Làm test không đúng cách: Ngâm que quá nhanh, để nước tiểu ngập quá vạch MAX hoặc đọc kết quả quá muộn. Làm test quá sớm: Lúc này phôi thai chưa tiết đủ lượng hCG vào nước tiểu để que thử nhận diện được. Mẫu nước tiểu quá loãng: Việc uống quá nhiều nước trước khi thử thai sẽ làm pha loãng nồng độ hCG trong nước tiểu. Sử dụng thuốc ảnh hưởng đến kết quả: Nếu bạn đang sử dụng một số loại thuốc như: thuốc lợi tiểu, thuốc kháng histamin, thuốc an thần, thuốc chống co giật, thuốc ngủ và đặc biệt là các loại thuốc hỗ trợ sinh sản (chứa hCG), kết quả thử thai có thể bị sai lệch.FAQ
Que thử thai báo 2 vạch nhưng đi siêu âm không có thai nguyên nhân do đâu? Bạn vẫn có thể thử thai vào buổi chiều hoặc tối, nhưng độ chính xác sẽ không cao bằng buổi sáng sớm. Nước tiểu đầu tiên trong ngày chứa nồng độ hormone hCG đậm đặc nhất, giúp que thử phản ứng rõ ràng hơn. Nếu bạn bắt buộc phải thử vào các thời điểm khác trong ngày, hãy cố gắng nhịn tiểu khoảng 3 - 4 tiếng và hạn chế uống nhiều nước trước khi thử để không làm loãng mẫu nước tiểu.
Nên dùng quy thử thai dạng giấy hay bút thử thai điện tử? Cả hai loại đều hoạt động chung một nguyên lý y khoa là phát hiện hCG. Que thử dạng giấy truyền thống có giá thành rẻ và độ chính xác rất cao nếu bạn thao tác đúng quy trình. Trong khi đó, bút thử thai (midstream) hoặc que thử điện tử có giá thành đắt hơn nhưng mang lại sự tiện lợi (có thể đi tiểu trực tiếp lên phần đầu thấm mà không cần dùng cốc) và hiển thị kết quả dễ đọc, tránh tình trạng phải phỏng đoán các vạch mờ.
Thử thai vào buổi chiều hay buổi tối có chính xác không? Bạn vẫn có thể thử thai vào buổi chiều hoặc tối, nhưng độ chính xác sẽ không cao bằng buổi sáng sớm. Nước tiểu đầu tiên trong ngày chứa nồng độ hormone hCG đậm đặc nhất, giúp que thử phản ứng rõ ràng hơn. Nếu bạn bắt buộc phải thử vào các thời điểm khác trong ngày, hãy cố gắng nhịn tiểu khoảng 3 - 4 tiếng và hạn chế uống nhiều nước trước khi thử để không làm loãng mẫu nước tiểu.
