Cách Tính BMI Chuẩn Y Khoa Và Bảng Phân Loại BMI

Da Nang, Hoi An, Hue, Nha Trang and Dong Hoi

ABC Pharmacy - The premier destination for all your healthcare needs in Viet Nam

02363820015

Cách Tính BMI Chuẩn Y Khoa Và Bảng Phân Loại BMI

Nhiều người thường dựa vào cân nặng hoặc cảm quan để đánh giá thể trạng. Tuy nhiên, chỉ cân nặng đơn thuần chưa thể hiện đầy đủ mối tương quan giữa cân nặng và chiều cao. Chỉ số BMI (Body Mass Index) là một công cụ đơn giản, được sử dụng phổ biến để sàng lọc tình trạng thiếu cân, thừa cân và béo phì ở người trưởng thành.

Vậy cách tính chỉ số BMI như thế nào? BMI bao nhiêu được xem là bình thường? Bài viết dưới đây từ Nhà thuốc ABC Pharmacy sẽ hướng dẫn công thức tính BMI, cách đọc kết quả và bảng phân loại BMI dành cho người châu Á.

Chỉ số BMI là gì? Vì sao phải tính chỉ số BMI?

BMI (Body Mass Index) hay chỉ số khối cơ thể là chỉ số được tính dựa trên cân nặng và chiều cao, thường được sử dụng để đánh giá sơ bộ tình trạng cơ thể ở người trưởng thành.

Việc theo dõi BMI có thể giúp:

Sàng lọc tình trạng thiếu cân, thừa cân hoặc béo phì: BMI cung cấp một chỉ số đơn giản để đánh giá mối tương quan giữa cân nặng và chiều cao.
Theo dõi thay đổi thể trạng: Theo dõi BMI theo thời gian có thể hỗ trợ nhận biết những thay đổi về cân nặng.
Hỗ trợ đánh giá nguy cơ sức khỏe: BMI cao có liên quan đến nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính như bệnh tim mạch, đái tháo đường type 2 và một số rối loạn chuyển hóa.

Tuy nhiên, BMI chỉ là một công cụ sàng lọc, không phải phương pháp chẩn đoán bệnh. Để đánh giá sức khỏe toàn diện, cần kết hợp BMI với các yếu tố khác như vòng eo, thành phần cơ thể, huyết áp, đường huyết và tiền sử sức khỏe.

Lưu ý: Công thức BMI thông thường được áp dụng chủ yếu cho người trưởng thành. Trẻ em và thanh thiếu niên cần được đánh giá BMI theo tuổi và giới tính. BMI cũng có những hạn chế nhất định đối với phụ nữ mang thai, vận động viên có khối lượng cơ lớn và một số nhóm đối tượng đặc biệt.

Công thức tính BMI chuẩn Y Khoa

Công thức tính BMI dựa trên hai chỉ số cơ bản là cân nặng (tính bằng kg) và chiều cao (tính bằng mét).

Các bước thực hiện:

Đo cân nặng chính xác: Đứng lên cân sức khỏe vào buổi sáng khi chưa ăn, mặc quần áo nhẹ.
Đo chiều cao chính xác: Đứng thẳng lưng áp sát vào tường, đo từ gót chân đến đỉnh đầu (đổi đơn vị từ cm sang m).
Áp dụng công thức: Lấy cân nặng chia cho bình phương chiều cao.

Ví dụ thực tế:

Anh B có cân nặng là 68kg và chiều cao 1.70m (170cm)

→ Chỉ số BMI của anh B được tính như sau:

Bảng phân loại BMI cho người Châu Á

Ngưỡng BMI có thể được sử dụng khác nhau tùy theo quần thể và hướng dẫn chuyên môn. Đối với người châu Á, một số tổ chức y tế sử dụng ngưỡng BMI thấp hơn so với phân loại chung của WHO do nguy cơ chuyển hóa có thể xuất hiện ở mức BMI thấp hơn.

Bảng dưới đây tham khảo phân loại dành cho người châu Á theo hệ thống IDI/WPRO:

Phân loại thể trạng	BMI ở người châu Á (kg/m²)	Phân loại BMI theo WHO quốc tế (kg/m²)
Thiếu cân	< 18,5	< 18,5
Bình thường	18,5 – 22,9	18,5 – 24,9
Thừa cân	23,0 – 24,9	25,0 – 29,9
Béo phì độ I	25,0 – 29,9	30,0 – 34,9
Béo phì độ II	≥ 30,0	≥ 35,0

Lưu ý: Đây là các ngưỡng phân loại BMI được sử dụng cho người châu Á, không phải một bảng tiêu chuẩn riêng biệt dành riêng cho người Việt Nam. Khi đánh giá một cá nhân, nhân viên y tế có thể xem xét thêm các yếu tố như vòng eo, bệnh nền, tuổi, giới tính và các chỉ số chuyển hóa.

Cách đo và tính chỉ số khối cơ thể BMI chính xác và chuẩn nhất

Những hạn chế cần biết khi tính BMI

Mặc dù cách tính chỉ số BMI đơn giản và tiện lợi, phương pháp này vẫn có một số giới hạn nhất định do không phân biệt được trọng lượng đến từ cơ bắp hay mỡ:

Vận động viên / Người tập gym: Có khối lượng cơ bắp lớn nên chỉ số BMI cao (thường ở ngưỡng thừa cân/béo phì) dù lượng mỡ cơ thể rất thấp.
Người cao tuổi: Khối lượng cơ suy giảm theo thời gian nhưng mỡ tích tụ nhiều hơn, chỉ số BMI có thể báo ở mức bình thường nhưng thực chất cơ thể đang thừa mỡ nội tạng.
Sự phân bố mỡ: BMI không thể hiện mỡ tập trung ở bụng (mỡ nội tạng) hay ở đùi/tay. Mỡ bụng mới là yếu tố nguy cơ chính gây ra các bệnh tim mạch.

Do đó, ngoài việc tính chỉ số BMI, bạn có thể kết hợp đo Tỷ lệ eo/hông (WHR) hoặc dùng cân phân tích mỡ thừa để có cái nhìn toàn diện hơn.

Lời khuyên dành cho bạn để duy trì BMI lý tưởng

Để cải thiện hoặc duy trì chỉ số BMI trong ngưỡng chuẩn (18.5 - 22.9), bạn nên tuân thủ các nguyên tắc sống khỏe sau:

Xây dựng khẩu phần ăn cân đối: Tăng cường xơ từ rau xanh, củ quả; ưu tiên đạm nạc (ức gà, cá, đậu) và ngũ cốc nguyên hạt. Hạn chế đường tinh luyện, nước ngọt có ga và đồ ăn chiên xào nhiều dầu mỡ.
Duy trì hoạt động thể chất: Tập luyện ít nhất 150 phút/tuần (khoảng 30 phút/ngày với các bộ môn như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc yoga).
Theo dõi cân nặng định kỳ: Trang bị một chiếc cân sức khỏe điện tử tại nhà để theo dõi biến động trọng lượng hằng tuần.
Bổ sung vi chất đúng cách: Nếu trong quá trình ăn kiêng kiểm soát cân nặng, bạn có thể tham khảo ý kiến Dược sĩ để bổ sung thêm các dòng Vitamin tổng hợp, Omega-3 hoặc thực phẩm hỗ trợ chuyển hóa an toàn.

Câu hỏi thường gặp

BMI bao nhiêu là bình thường?

Theo phân loại BMI dành cho người châu Á nêu trên, BMI từ 18,5 đến 22,9 kg/m² thuộc nhóm bình thường.

Tuy nhiên, BMI nằm trong khoảng này không đồng nghĩa với việc một người chắc chắn không có nguy cơ sức khỏe. Ngược lại, BMI cao hoặc thấp cũng cần được đánh giá trong bối cảnh tổng thể thay vì chỉ dựa vào một chỉ số đơn lẻ.

Tính chỉ số BMI cho trẻ em có giống người lớn không?

Không. Trẻ em từ 2 đến 17 tuổi sử dụng chỉ số BMI theo tuổi (BMI-for-age) dựa trên biểu đồ phần trăm (Percentile) của WHO chứ không áp dụng bảng phân loại cố định như người lớn.

Cách tính BMI cho nam và nữ có khác nhau không?

Không. Công thức tính BMI cho nam và nữ trưởng thành là giống nhau:

BMI = Cân nặng (kg) / [Chiều cao (m)]²

Sản Phẩm Hỗ Trợ Theo Dõi & Kiểm Soát Vóc Dáng Tại ABC Pharmacy

Cân sức khỏe điện tử độ chính xác cao: Thiết bị đo lường tiện lợi giúp bạn theo dõi cân nặng ngay tại nhà.
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe hỗ trợ kiểm soát mỡ thừa: Chiết xuất từ trà xanh, L-Carnitine giúp hỗ trợ chuyển hóa mỡ an toàn.
Sữa hạt & Bột dinh dưỡng Y khoa: Dành cho người có nhu cầu tăng cân hoặc thay thế bữa ăn phụ cho người ăn kiêng.

Nguồn tham khảo

World Health Organization (WHO), Physical status: The use and interpretation of anthropometry.
World Health Organization, tài liệu về BMI và phân loại thừa cân, béo phì.
International Diabetes Institute (IDI) / Western Pacific Regional Office (WPRO), phân loại BMI dành cho người châu Á.
Bộ Y tế Việt Nam, các hướng dẫn liên quan đến chẩn đoán và điều trị bệnh béo phì.