Định nghĩa bệnh van tim
Với một cấu trúc quả tim bình thường sẽ có bốn ngăn tim bao gồm hai tâm nhĩ ở trên và hai tâm thất ở dưới, giữa các ngăn tim sẽ có các hệ thống dẫn máu sao cho đảm bảo được máu chỉ đi theo một chiều cố định người ta gọi đó là các van tim. Bình thường trong tim có 4 van : Van 2 lá, van 3 lá, van động mạch chủ, van động mạch phổi.
Bệnh van tim xảy ra khi một hoặc nhiều van tim không thực hiện tốt chức năng đóng mở cho máu luu thông do các van ở tim bị mất đi độ mềm mại, dính vào nhau, bị dày lên, vôi hóa hoặc các dây chằng cố định ở van tim bị sa xuống, hoặc bị đứt.
Trong đa số các trường hợp, bệnh van tim xảy ra khi một van tim bị hỏng và không thể đóng mở đúng cách. Khi van tim không thể mở ra hoàn toàn (hẹp van tim), máu sẽ không thể chảy qua, ảnh hưởng tới khả năng lưu thông máu trong cơ thể.
Khi van tim không thể đóng chặt (hở van tim), máu sẽ bị trào ngược trở lại, ứ đọng trong tim và có thể gây nên bệnh suy tim nguy hiểm. Cả 4 van tim đều có thể bị hư hỏng, tuy nhiên van động mạch chủ và van 2 lá thường bị ảnh hưởng nhất.
Bệnh van tim có dấu hiệu và triệu chứng sau
Tùy loại như hẹp van, hở van hoặc kết hợp vừa hẹp vừa hở…mà có biểu hiện triệu chứng lâm sàng khác nhau,
- Khó thở: Bạn có thể cảm nhận được điều này khi hoạt động gắng sức hoặc khi nằm đầu thấp.
- Mệt mỏi, choáng ngất: Bạn có thể bị mệt mỏi ngay cả khi làm các công việc hàng ngày. Chóng mặt, choáng ngất có thể xảy ra khi tiến triển của bệnh nặng lên.
- Đánh trống ngực: Hồi hộp, kèm theo cảm giác lo lắng có thể xảy ra. Khi đó tim bất chợt đập nhanh hơn bình thường, cũng có khi nó bỏ qua 1 vài nhịp.
- Đau thắt ngực (đau tim) – Thường gặp khi bị hẹp van động mạch chủ, bởi vì tim của bạn phải làm việc nhiều hơn để bơm máu từ trái tim đi nuôi cơ thể.
- Phù mắt cá chân hoặc bàn chân.
Bênh van tim cần gặp bác sĩ lúc nào
Bệnh van tim trở nên nguy hiểm, khi tình trạng hẹp, hở van tim tiến triển nặng hơn và gây rối loạn chức năng bơm máu của tim. Hậu quả của bệnh van tim là rối loạn nhịp tim, suy tim, đột quỵ não, nếu không được điều trị tốt. Nếu có bất kỳ triệu chứng nào nêu trên xảy ra, bạn nên liên hệ ngay với bác sĩ để được kiểm tra và tư vấn. Chẩn đoán và điều trị sớm sẽ giảm nguy cơ tăng nặng của bệnh và giúp bạn mau chóng hồi phục sức khỏe.
Bệnh van tim có thể do các nguyên nhân
Bệnh van tim có thể xuất hiện từ khi sinh ra (dị tật tim bẩm sinh) hoặc do các nguyên nhân khác, bao gồm:
- Viêm nội mạc tim (viêm mô tim)
- Sốt thấp khớp (bệnh do nhiễm khuẩn Streptococcus nhóm A)
- Một cơn nhồi máu cơ tim
- Bệnh động mạch vành (sự tắc hẹp và xơ cứng động mạch cung cấp máu nuôi tim)
- Bệnh cơ tim, bao gồm những thay đổi do thoái hóa ở cơ tim
- Giang mai (một bệnh nhiễm trùng lây qua đường tình dục, hiếm gặp)
- Tăng huyết áp
- Phình động mạch chủ
- Thoái hóa myxomatous (sự suy yếu của các mô liên kết trong van hai lá do rối loạn chuyển hóa năng lượng trong cơ thể)
- Lupus (một bệnh tự miễn mạn tính).
Đối tượng có nguy cơ mắc bệnh van tim?
Bệnh van tim có thể gặp ở bất cứ đối tượng nào nhưng phổ biến hơn ở người lớn tuổi, người ít vận động thể lực và có tiền sử mắc các bệnh về tim.
Xét nghiệm và chẩn đoán bệnh van tim
Nếu người bệnh có các triệu chứng nghi ngờ bệnh van tim, bác sỹ sẽ bắt đầu chẩn đoán bằng cách nghe tim với ống nghe để phát hiện nhịp tim bất thường có liên quan đến vấn đề về van tim. Bên cạnh đó, bác sỹ sẽ nghe tiếng phổi và kiểm tra cơ thể bệnh nhân để xem có dấu hiệu ứ trệ dịch hay không.
Một số xét nghiệm khác được dùng để chẩn đoán bệnh van tim bao gồm:
- Điện tâm đồ (ECG) cho thấy hoạt động điện của tim, giúp phát hiện nhịp tim bất thường
- Siêu âm tim cho thấy hình ảnh của các buồng tim và van tim
- Thông tim cho thấy hình ảnh rõ nét của tim và mạch máu, giúp bác sỹ xác định loại và mức độ nghiêm trọng của bệnh van tim.
- Chụp X-quang giúp xác định chứng tim to (enlarged heart)
- Chụp cộng hưởng từ tim (MRI) cung cấp hình ảnh chi tiết của tim, giúp chẩn đoán bệnh van tim và xác định hướng điều trị tốt nhất đối với tình trạng của bệnh nhân.
- Thử nghiệm gắng sức (Stress test) để xác định các triệu chứng của người bệnh khi hoạt động gắng sức, điều này giúp xác định mức độ nghiêm trọng của bệnh van tim
Điều trị bệnh van tim hiệu quả
Hầu hết các vấn đề về van tim có thể được điều trị bằng thuốc, can thiệp hay phẫu thuật sửa chữa, thay thế. Tùy vào nguyên nhân gây hở van, các triệu chứng của bệnh (mệt mỏi, khó thở, đau tức ngực), mức độ ảnh hưởng của van đến chức năng co bóp của tim, bác sỹ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp với bạn.
Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của bệnh van tim
- Đề phòng bệnh thấp tim.
- Đề phòng bệnh mạch vành (nguyên nhân gây suy tim, hở van tim) bằng cách loại bỏ các yếu tố nguy cơ như: điều trị bệnh cao huyết áp, bệnh đái tháo đường, rối loạn lipid máu, không để thừa cân - béo phì.
- Vận động thể dục thể thao, ăn uống lành mạnh, giữ gìn vệ sinh thân thể để năng cao sức đề kháng.
- Không hút thuốc lá hay sử dụng các chất kích thích.
- Tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ trong việc điều trị.
- Duy trì lối sống tích cực, hạn chế sự căng thẳng.
- Liên hệ ngay với bác sĩ khi cơ thể có những bất thường trong quá trình điều trị.
- Thăm khám định kì để được theo dõi tình trạng sức khỏe, diễn tiến của bệnh..
Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên môn.
